Het Zutphens Zonnestelsel

Het Zutphens Zonnestelsel

Twaalf nieuwe manen bij Jupiter ontdekt

PlanetenPosted by HansSchipper Mon, August 06, 2018 16:14:09

Bron: https://carnegiescience.edu/news/dozen-new-moons-jupiter-discovered-including-one-“oddball

De reuzenplaneet Jupiter vormt met zijn vele manen eigenlijk een soort zonnestelsel op zich. Er zijn astronomen die ons zonnestelsel beschouwen als een soort mislukte dubbelster, waarbij Jupiter dan de tweede ster zou kunnen zijn geweest. Jupiter is de enige planeet die van zichzelf energie uitstraalt. De andere planeten zenden ook wel energie uit in de vorm van licht, maar dat is weerkaatst licht van de Zon.

Jupiter is met het blote oog als een opvallend heldere “ster” aan de hemel zichtbaar. Of Jupiter te zien is, kun je bijvoorbeeld checken op www.hemel.waarnemen.com.

Toen 400 jaar geleden de grote Galileo Galilei zijn, door de Middelburger Hans Lipperhey bedachte, telescoop richtte op Jupiter viel het hem op dat vlak in de buurt van Jupiter nóg vier sterretjes flonkerden die dagelijks van plaats veranderden. Op grond van verdere observaties vermoedde hij dat hier ging om een verre planeet waar maantjes omheen draaiden. Dus niet alles draait om de Aarde, concludeerde hij, waarmee hij een wetenschappelijke revolutie ingang zette, die hij met levenslang huisarrest moest bekopen.

De vier maantjes worden nog steeds heel respectvol de Galileïsche manen genoemd. In de afgelopen 400 jaar zijn er nog een zestigtal maantjes bij ontdekt. Het bleek een drukke bedoening, daar rond Jupiter.

En nu heeft een team van het Carnegie Instituut in Washington er weer twaalf bij gevonden. Elf "normale", en een die ze een "vreemd bal" noemen. Dit brengt Jupiters totaal aantal bekende manen op maar liefst 79 - het meest van alle planeten in ons Zonnestelsel.

Een team onder leiding van Carnegie's Scott S. Sheppard zag de manen voor het eerst in het voorjaar van 2017, terwijl ze op zoek waren naar zeer verre objecten van het Zonnestelsel als onderdeel van de jacht naar een mogelijke massieve planeet ver voorbij Pluto.

Het team was al wereldberoemd dankzij de ontdekking van Planeet X. In 2014 vonden ze namelijk het object met, voor zover bekend, de verst verwijderde baan in ons Zonnestelsel. Zij waren de eersten die zich realiseerden dat een onbekende massieve planeet aan de rand van ons Zonnestelsel, ver voorbij Pluto, de overeenkomst tussen de banen van verschillende kleine extreem verre objecten kon verklaren. Deze vermeende planeet wordt nu als de negende planeet beschouwd.

"Jupiter was toevallig aan de hemel in de buurt van de zoekvelden waar we op zoek waren naar extreem verre objecten van het Zonnestelsel, dus we pakten het zoeken naar nieuwe manen rond Jupiter erbij, terwijl we tegelijkertijd zochten naar planeten aan de rand van ons Zonnestelsel," zei Sheppard. Serendipiteit heet zoiets. Je zoekt het een en je vind iets anders.

Gareth Williams van de International Astronomical Union's Minor Planet Center gebruikt de waarnemingen van het team om banen te berekenen voor de nieuw gevonden manen.

"Er zijn verschillende waarnemingen nodig om te bevestigen dat een object rond Jupiter draait," zei Williams. "Daardoor duurde het hele proces een jaar.

Negen van de nieuwe manen maken deel uit van een verre buitenste zwerm van manen die om Jupiter draaien in de retrograde, of tegengestelde richting van Jupiter ‘s rotatie. Deze verre retrograde manen zijn gegroepeerd in ten minste drie verschillende baan-groepen. Men denkt dat het overblijfselen zijn van drie grotere lichamen die uit elkaar braken tijdens botsingen met asteroïden, kometen of andere manen. De nieuw ontdekte retrograde manen draaien in ongeveer twee jaar om Jupiter.

Twee andere nieuwe ontdekkingen maken deel uit van een dichterbij Jupiter gelegen groep manen die in dezelfde richting draaien als de rotatie van de planeet. Deze manen uit Jupiter ‘s “binnenbaan programma” hebben allemaal dezelfde hellingshoeken ten opzichte van Jupiter en worden dus ook gezien als fragmenten van een grotere maan die uit elkaar was gevallen. De twee nieuw ontdekte manen hebben iets minder dan een jaar nodig om rond Jupiter te reizen.

"Onze andere ontdekking is een echte excentrieke voetbal en heeft een baan als geen andere bekende Jupitermaan," legde Sheppard. "Het is ook waarschijnlijk Jupiter 's kleinste bekende maan, in diameter minder dan een kilometer".

Deze nieuwe "vreemde" maan is verder verwijderd en heeft een sterk afwijkende helling. Hij heeft ongeveer anderhalf jaar nodig voor zijn reis om Jupiter. In tegenstelling tot de dichterbij Jupiter gelegen groep van manen, heeft deze nieuwe excentriekeling een baan die de buitenste retrograde manen kruist.

De kans op frontale botsingen met retrograde manen, die in tegengestelde richtingen bewegen, is groot.

"Dit is een instabiele situatie," zei Sheppard. "Een frontale botsing doet object uit elkaar vallen.”

Het is mogelijk dat de verschillende groepen manen die we vandaag de dag aantreffen rond Jupiter in het verre verleden gevormd zijn door dit mechanisme.

Het team denkt dat deze kleine "excentrieke" maan het laatste overblijfsel zou kunnen zijn van een in de juiste richting draaiende grotere maan die door frontale botsingen vergruisd is. De naam Valetudo is voorgesteld, naar de achterkleindochter van de Romeinse god Jupiter 's, de godin van de gezondheid en hygiëne.


Het ontleden van de complexe invloeden die de baangeschiedenis van een maan hebben gevormd, kan wetenschappers leren over de eerste jaren van ons Zonnestelsel.

Vanwege hun grootte - één tot drie kilometer - worden deze manen sterker beïnvloed door het omringende stof en gas. Als deze substanties nog aanwezig waren geweest toen Jupiter 's eerste generatie manen met elkaar in botsing kwam, zou de wrijving ervan met de kleinere manen voldoende zijn geweest om ze naar Jupiter toe te laten spiraliseren. Hun bestaan toont aan dat ze waarschijnlijk werden gevormd nadat dit gas en stof verdwenen was.

De eerste ontdekking van de meeste nieuwe manen werd gedaan op de Blanco 4-meter telescoop bij Cerro Tololo Inter-American in Chili. Verschillende telescopen werden gebruikt om de vondsten te bevestigen.




Fill in only if you are not real





The following XHTML tags are allowed: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles and Javascript are not permitted.