Het Zutphens Zonnestelsel

Het Zutphens Zonnestelsel

Andrea Wulf: "Chasing Venus"

Wetenschap en TechniekPosted by HansSchipper Tue, December 27, 2016 12:13:55

Het boek vertelt het bijzondere verhaal van de eerste wereldwijde wetenschappelijke samenwerking, te midden van strijdende legers, orkanen, wetenschapsbeoefening en persoonlijke tragedie.

In 1633 wordt voor het eerst een Venusovergang waargenomen en wel door de jonge briljante Britse astronoom Jeremiah Horrocks. Hij begrijpt dat de Venusovergang kan worden gebruikt om de afstand van de Aarde tot de Zon te berekenen, maar zijn waarnemingen zijn te onnauwkeurig om een goede schatting te geven. Hij weet ook dat hij een volgende Venusovergang niet meer zal mee maken, want de volgende zal nog meer dan een eeuw op zich laten wachten. Jaren later publiceert de beroemde wetenschapper Edmund Halley een artikel waarin hij de aard van de berekeningen uiteenzet. Hij schrijft dat artikel in zijn zestigste levensjaar en ook hij zal de volgende Venusovergang niet meer mee maken. Wel doet hij een oproep aan wetenschappers in alle landen om de handen ineen te slaan zodat op vele plaatsen op Aarde de Venusovergang zal kunnen worden geobserveerd.

Op 6 juni 1761 en 3 juni 1769 gaat de planeet Venus vanaf de Aarde gezien voor de Zon langs - telkens zes uur lang zichtbaar als een kleine zwarte stip tegen het brandende gezicht van de Zon. Venusovergangen komen altijd voor in paren - acht jaar uit elkaar - maar dan duurt het meer dan een eeuw voordat ze weer worden gezien. In de zestiger jaren van de achttiende eeuw raakt de wetenschappelijke wereld geƫlektrificeerd door het besef dat nu het moment daar is om voor het eerst de afstand tussen de planeten in ons zonnestelsel te berekenen. Men weet dat vanaf vele plaatsen op de wereld nauwkeurige waarnemingen gedaan moeten worden om de gegevens te verzamelen voor de goniometrische berekeningen.

Honderden astronomen uit de Europese landen en de Noord-Amerikaanse koloniƫn worden uitgezonden over de hele wereld om het zeldzame hemelse verschijnsel te observeren. In een tijd waarin Europa en groot deel van de rest van de wereld verscheurd worden door oorlog, overwint deze queeste politieke, geografische en intellectuele grenzen.

Chasing Venus wordt verteld als een race over de hele wereld. Het is rijk aan verhalen vol obsessies, piraten, plagen, astronomen, politici en wetenschappers. Catharina de Grote treedt erin op en ook Benjamin Franklin. Het barst van de actie, prachtig detail en wetenschappelijke opwinding. De geest van de Verlichting is uit de fles en de zoektocht van de mens om de wereld te begrijpen ontplooit zich in volle heftigheid.

Het boek is ook in Nederland uitgegeven: Andrea Wulf, Venus achterna. De zoektocht naar de omvang van het heelal

Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2012; ISBN: 9789025369415

Een uitgebreide recensie is te vinden op:

http://actahistorica.nl/recensies/venus-achterna-de-zoektocht-naar-de-omvang-van-het-heelal-andrea-wulf/

Bekijk de schrijfster op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=4YGycD55Bjg